Jakie są najważniejsze zasady dotyczące Czasu na Ukończenie w FIDIC?

Zobacz, co mówią o tym warunki FIDIC. W ramach serii „Środy z FIDICiem” tym razem przyjrzymy się przedłużeniu Czasu na Ukończenie. Jest to kluczowy temat dla każdego wykonawcy, ponieważ dotyczy jednego z podstawowych obowiązków – ukończenia robót w uzgodnionym terminie.

Czas na Ukończenie w warunkach FIDIC to okres liczony od daty rozpoczęcia czas przeznaczony na realizację robót lub poszczególnych części robót.

Wykonanie całości robót lub też ich poszczególnych elementów (w przypadku przewidzenia terminów pośrednich) jest jednym z podstawowych obowiązków wykonawcy. Zgodnie z subkl. 8.2 Wykonawca musi nie tylko ukończyć roboty, ale również przejść z powodzeniem Próby Końcowe i uzyskać Świadectwo Przejęcia, aby prace zostały uznane za zakończone.

Ze względu na nieco enigmatyczną regulację Czasu na Ukończenie w warunkach FIDIC w praktyce zaleca się uszczegółowienie czynności, które musi zrealizować Wykonawca w uzgodnionym terminie. Przykładowo w warunkach szczególnych kontraktu GDDKiA przewidziano, że wykonawca ma obowiązek uzyskać w Czasie na Ukończenie decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

Niedotrzymanie Czasu na Ukończenie może prowadzić do poważnych konsekwencji. Jeżeli wykonawca nie ukończy wszystkich robót w Czasie na Ukończenie, to Zamawiający może naliczać kary umowne za każdy dzień opóźnienia (subkl. 8.7). Niezależnie od tego po stronie Zamawiającego może powstać uprawnienie do odstąpienia od umowy na podstawie subkl. 15.2.

Instrumentem pozwalającym na kontrolę przez Inżyniera lub Zamawiającego przebiegu realizacji prac jest Harmonogram. Zgodnie z warunkami FIDIC to Wykonawca ma obowiązek przygotowania harmonogramu w ciągu 28 dni od dnia otrzymania powiadomienia od Inżyniera o Dacie Rozpoczęcia Robót. Harmonogram to dokument, który daje pełen wgląd w przebieg prac – od dostaw materiałów po realizację poszczególnych etapów.

Istotnym obowiązkiem po stronie Wykonawcy jest przedkładanie skorygowanego Harmonogramu, jeżeli na jakimkolwiek etapie realizacji kontraktu pierwotnie przedłożony Harmonogram się zdezaktualizuje. Obowiązek ten dotyczy jedynie sytuacji, gdy opóźnienia są spowodowane okolicznościami leżącymi w sferze ryzyka Wykonawcy i powinien być realizowany bez uprzedniego wezwania ze strony Inżyniera lub Zamawiającego. O wadze obowiązku aktualizacji Harmonogramu świadczy to, że może skutkować wezwaniem ze strony Inżyniera do usunięcia tego uchybienia. Z kolei brak reakcji Wykonawcy na wezwanie Inżyniera stanowi podstawę do odstąpienia przez Zamawiającego od umowy.

Po otrzymaniu Harmonogramu Inżynier może dać Wykonawcy powiadomienie, że przedłożony Harmonogram jest niezgodny z Kontraktem. Na takie powiadomienie Inżynier ma 21 dni. Jeżeli takiego powiadomienia nie będzie, to wówczas opracowany przez Wykonawcę Harmonogram ma charakter wiążący w tym sensie, że stanowi podstawę do oceny postępów prac i ewentualnych opóźnień. Umożliwia on również Inżynierowi ocenę zasadności roszczenia o przedłużenie Czasu na Ukończenie.

Jeżeli postęp prac jest zbyt powolny lub też postęp jest opóźniony (bądź przewiduje się, że będzie opóźniony) w stosunku do Harmonogramu, to Inżynier może nakazać Wykonawcy skorygowanie harmonogramu i przygotowanie raportu, w którym wskaże w jaki sposób zamierza przyspieszyć tempo realizacji pracy, by ukończyć je w Czasie na Ukończenie.

Wykonawca ma obowiązek przekazać Inżynierowi taki uaktualniony Harmonogram. Może to oznaczać konieczność przedłużenia godzin pracy, zwiększenia liczby pracowników lub innych działań, które pozwolą nadrobić opóźnienia. Uchybienie temu obowiązkowi przez Wykonawcę może skutkować powstaniem po stronie Zamawiającego prawo odstąpienia od umowy.

Nowością w warunkach FIDIC (2017) jest obowiązek informowania z wyprzedzeniem drugiej strony o wydarzeniach, które mogą wpływać na realizację robót. Chodzi tu o zdarzenia, które mogą m.in. opóźnić realizację robót. Z punktu widzenia Wykonawcy zalecane jest wręcz przekazanie oficjalnego Powiadomienia o roszczeniu.

Ścisłe trzymanie się Harmonogramu to kluczowy obowiązek realizacji kontraktu. Dlatego ważna jest bieżąca kontrola, że opracowany harmonogram odzwierciedla rzeczywisty postęp prac. W razie wystąpienia opóźnień Harmonogram powinien być natychmiast zaktualizowany. W ten sposób Wykonawca ma szansę uniknąć negatywnych konsekwencji ze strony Zamawiającego.