Klauzula waloryzacyjna nie może być pozorna.

Coraz częściej w KIO można usłyszeć, że prawidłowo skonstruowana klauzula waloryzacyjna to nie tylko odhaczenie poszczególnych elementów wymaganych przez przepisy. Izba kwestionuje postanowienia, które czynią waloryzację pozorną.

Tak było i w tym przypadku.

? waloryzacja mogła nastąpić najwcześniej po roku od zawarcia umowy,

? zmiana wynagrodzenia miała nastąpić w oparciu o średnią arytmetyczną wskaźnika waloryzacji za okres ostatnich 12 miesięcy

? pułap maksymalnej zmiany wynagrodzenia został określony przez zamawiającego na poziomie 1%

✅ klauzula waloryzacyjna ma zapewnić realne dostosowanie wynagrodzenia do zmian rynkowych – nie wystarczy formalne odhaczenie wymagań z ustawy, które w praktyce czynią waloryzację iluzoryczną,

✅ postanowienia o waloryzacji powinny uwzględniać realia rynkowe – zasady waloryzacji, w tym jej maksymalny pułap, muszą być adekwatne do aktualnej i prognozowanej sytuacji na rynku,

✅ waloryzacja w interesie obu stron – prawidłowo skonstruowana klauzula waloryzacyjna działa też na korzyść zamawiającego, bo pozwala uniknąć uwzględniania przez wykonawców w cenę ofertową ryzyka wzrostu kosztów, które niekoniecznie muszą się zmaterializować,

✅ prawidłowy mechanizm zmiany wynagrodzenia powinien uwzględniać narastający wzrost cen – oparcie zmiany wynagrodzenia na średniej arytmetycznej wskaźników z ostatnich 12 miesięcy jest sprzeczne z ideą wskaźnikowej waloryzacji i zaniża jej realną wartość.

✅ waloryzacja ma chronić nie tylko przed nadzwyczajnym, nieprzewidywalnym wzrostem cen

⚖️ „dla zamawiającego bardziej korzystna jest sytuacja, gdy będzie on dokonywał ewentualnego podwyższenia wynagrodzenia wykonawcy w wysokości wynikającej z rzeczywistego wzrostu cen (…), niż gdyby musiał ponosić te koszty (ewentualnego wzrostu cen) w wysokości wynikającej wyłącznie z tego, jak wybrany wykonawca ocenił ryzyko w tym zakresie i jaką dodatkową kwotę w związku z tym uwzględnił w cenie oferty”

⚖️ „postanowienia projektu umowy powinny być formułowane w sposób odzwierciedlający sytuację na danym rynku i umożliwiający dokonanie zmiany wysokości wynagrodzenia stosownie do rzeczywistych zmian cen materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia”

⚖️ „Takie nieadekwatne do rzeczywistości rynkowej określenie zasad waloryzacji nie daje bowiem stronom umowy szans na rzetelną zmianę wysokości wynagrodzenia odzwierciedlającą zmiany w cen związanych z realizacją zamówienia, a w konsekwencji – czyni waloryzację pozorną, iluzoryczną, niespełniającą celów, dla których został ustanowiony ww. przepis”

⚖️ „Dla prawidłowego zastosowania tego przepisu nie jest zatem wystarczające formalne zawarcie w projektach umów postanowień dotyczących kwestii w tym przepisie wymaganych, ale konieczne jest takie określenie tych kwestii, które da stronom umowy szansę na zmianę wysokości wynagrodzenia uwzględniającą rzeczywiste zmiany cen na rynku”